ขนุน (Jackfruit)

ขนุน (Jackfruit) เป็นไม้ยืนต้นขนาดใหญ่ ลำต้นสูง 15-30 เมตร ทรงพุ่มทึบ ลำต้นและกิ่งเมื่อมีบาดแผลจะมีน้ำยางสีขาวข้นคล้ายน้ำนมไหล ลักษณะของใบขนุน เป็นใบเดี่ยวเรียงสลับ แผ่นใบเป็นรูปรี ปลายใบทู่ถึงแหลม โคนใบมน ใบหนา ผิวด้านบนของใบจะมีสีเขียวเข้มเป็นมัน ส่วนผิวใบด้านล่างจะสากมือ ใบขนุนกว้างประมาณ 5-8 เซนติเมตร ยาวประมาณ 10-15 เซนติเมตร

ขนุน (Jackfruit)

ผลขนุน หรือ ลูกขนุน ลักษณะภายนอกจะคล้ายๆ จำปาดะ (ซึ่งเป็นวงศ์เดียวกัน) โดยลักษณะของลูกขนุน ในผลดิบเปลือกมีสีขาว หนามทู่ ถ้ากรีดจะมียางเหนียว ถ้าแก่เปลือกจะมีสีน้ำตาลอ่อนอมเหลืองและหนามจะป้านขึ้นด้วย ภายในผลของขนุนจะมีซังขนุนหุ้มยวงสีเหลืองไว้ เมล็ดจะอยู่ในยวง โดยดอกขนุนจะออกดอกปีละ 2 ครั้ง คือในช่วงเมษายน-พฤษภาคม และในช่วงธันวาคม-มกราคม

ขนุนเป็นผลไม้ที่นิยมรับประทานในเอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เนื้อขนุนสุกใช้รับประทานเป็นผลไม้ และใช้ทำขนมได้หลายชนิด เช่น ใส่ในไอศกรีม ลอดช่องสิงคโปร์ รวมมิตร กินกับข้าวเหนียวมูน หรือนำไปอบแห้ง ใช้กินเป็นของว่าง ขนุนอ่อนนำมาปรุงอาหารใช้เป็นผัก เช่นใส่ในแกง ยำ ส้มตำ เมล็ดนำมาต้ม รับประทานได้ แก่นไม้ใช้ย้อมสีจีวรของพระภิกษุ เนื้อไม้ใช้ทำเฟอร์นิเจอร์ เครื่องดนตรี

ขนุน (Jackfruit)

โดยปกติขนุนจะมีผลผลิตเข้าสู่ตลาด เป็น 2 ช่วง คือ ช่วงฤดูปกติ ประมาณมีนาคม-พฤษภาคม ส่วนขนุนทะวายจะมีผลผลิตเข้าสู่ตลาดในช่วงปลายปี เริ่มตั้งแต่เดือนกรกฎาคม-สิงหาคม ส่วนใหญ่ส่งออกผลสดไปประเทศจีน เวียดนาม นอกจากนี้ยังมีการส่งออกขนุนอ่อนต้ม ขนุนทอดกรอบ ขนุนผง ขนุนอบแห้งไปทางแถบยุโรป ซึ่งขนุนส่งออกได้จะต้องมีคุณภาพ ได้มาตรฐาน GAP ไม่มีตำหนิ

นอกจากตลาดส่งออกแล้ว ตลาดในประเทศได้แก่ เนื้อขนุนพร้อมรับประทานหรือนำส่งโรงงานเพื่อผลิตขนุนในน้ำเชื่อม ขนุนแช่แข็งเพื่อส่งออกต่อไป

ขนุน (Jackfruit)

สายพันธุ์ขนุนที่นิยมปลูกเพื่อส่งออกและเป็นที่ต้องการของตลาด

  • พันธุ์ทองประเสริฐ มีทรงต้นสูง โปร่ง ใบกลมใหญ่ ปลายมน สีเขียวเข้ม ให้ผลทะวาย ติดผลเมื่ออายุ 2 ปี อายุเก็บเกี่ยวหลังออกดอกแล้ว 140-150 วัน ทรงผลค่อนข้างกลม เปลือกผลสีเขียวถึงเขียวอมน้ำตาล หนามใหญ่ เปลือกบางมาก น้ำหนักผล 12-15 กิโลกรัม ขั้วผลสั้น เนื้อหรือยางสีขาวอมเหลือง เนื้อแน่นและหนา 0.5-0.6 เซนติเมตร ความหวาน 20-27 บริกซ์ ให้เปอร์เซ็นต์เนื้อมาก ประมาณ 50 เปอร์เซ็นต์ ของน้ำหนักผล
  • พันธุ์ศรีบรรจง ทรงต้นทึบ ใบเล็ก ปลายใบแหลม เปลือกผลสีเขียวเข้ม ออกผลทะวาย เป็นพันธุ์หนัก ให้ผลเมื่ออายุ 5 ปี เก็บเกี่ยวผลผลิตได้ภายใน 140-145 วัน หลังออกดอก ลักษณะผลกลม เปลือกสีเขียวเข้ม หนามใหญ่ เปลือกหนาปานกลาง น้ำหนักผล 10-15 กิโลกรัม เนื้อสีเหลืองทอง ซังมีน้อย เนื้อหนา กรอบ หนา 1 เซนติเมตร รสหวานจัด วัดได้ 28 บริกซ์ ให้เนื้อผล 40 เปอร์เซ็นต์
  • พันธุ์ทองสุดใจ ทรงพุ่มเป็นรูปปิระมิด ใบรี ขอบใบเรียบ ปลายใบมนบิดเล็กน้อย ติดผลดกมาก อายุเก็บเกี่ยว 120-150 วัน หลังออกดอก ผลยาวเรียว เปลือกสีเหลืองอมน้ำตาล หนามสั้นและถี่ ปลายแหลม เปลือกบาง น้ำหนักผล 10-12 กิโลกรัม ขั้วผลยาวปานกลาง ซังมีน้อย เนื้อผลสีเหลืองเข้ม ยวงใหญ่และหนา ความหวาน 18 บริกซ์ ให้เนื้อผล 35-40 เปอร์เซ็นต์
  • พันธุ์จำปากรอบ ทรงต้นเตี้ย รูปทรงปิระมิด ใบเล็ก ปลายใบมน เขียวเข้ม ขอบใบไม่บิด เป็นประเภทอายุเบา เก็บเกี่ยวผลผลิตได้ 120-150 วัน หลังออกดอก ผลรูปทรงเรียวยาว เปลือกสีเหลืองอมเขียว หนามสั้น ปลายแหลม น้ำหนักผล 10-25 กิโลกรัม เปลือกหนาปานกลาง มีซังน้อย เนื้อผลหรือยวงสีส้ม ไม่หนา ความหวาน 18 บริกซ์ และให้เนื้อ 30-35 เปอร์เซ็นต์